Trouwambtenaar (BABS) kiezen: wat zijn de opties?

Wat is een trouwambtenaar (BABS)?

Bij een officieel burgerlijk huwelijk of geregistreerd partnerschap heb je altijd een ambtenaar van de burgerlijke stand nodig — ook wel BABS genoemd, wat staat voor Buitengewoon Ambtenaar Burgerlijke Stand. Deze persoon leidt de huwelijksvoltrekking en geeft het juridische stempel aan jullie verbintenis. Zonder BABS is een huwelijk wettelijk gezien niet geldig. Het goede nieuws: je hebt meer keuze dan je misschien denkt.

Optie 1: de gemeente-ambtenaar

De eenvoudigste route is het inschakelen van een ambtenaar die werkzaam is bij de gemeente waar jullie trouwen. Vrijwel elke gemeente heeft één of meer vaste BABS-medewerkers beschikbaar. Dit is vaak de goedkoopste optie en vereist het minste gedoe: je regelt het gewoon via de gemeente bij het opgeven van jullie huwelijk.

Het nadeel is dat je weinig inspraak hebt in de persoon die voor jullie staat. De gemeente wijst iemand toe op basis van beschikbaarheid. De ceremonie verloopt vaak volgens een vast stramien, wat prima is als je een strak en zakelijk huwelijk wilt. Wil je juist een persoonlijke, emotionele of humoristische toespraak, dan past een gemeente-ambtenaar misschien minder goed bij jullie.

Kosten voor een gemeente-ambtenaar variëren per gemeente en per dagdeel. Op een doordeweekse dag tijdens kantooruren zijn de leges het laagst — soms onder de honderd euro. Trouwen op een zaterdag of buiten reguliere uren kost aanzienlijk meer en kan oplopen tot enkele honderden euro's.

Optie 2: een eigen BABS kiezen

Wil je iemand die echt bij jullie past? Dan kun je een zogenaamde losse of externe BABS inhuren. Dit is een persoon die door een (of meerdere) gemeenten is aangesteld als buitengewoon ambtenaar, maar die niet in vaste dienst is en zichzelf aanbiedt als zelfstandige ceremoniemeester.

Een eigen BABS neemt de tijd om jullie te leren kennen. Hij of zij schrijft een persoonlijke toespraak, stemt de ceremonie af op jullie wensen en kan meebewegen met jullie trouwlocatie en sfeer. Denk aan een stoere speech vol humor, een ontroerend persoonlijk verhaal of een ceremonie in meerdere talen als jullie verschillende achtergronden hebben.

De kosten voor een externe BABS lopen uiteen van ongeveer 400 tot 900 euro, afhankelijk van ervaring, regio en de hoeveelheid voorbereiding. Dit is inclusief de officiële huwelijksvoltrekking; het is niet zomaar een spreker, maar ook de juridisch bevoegde persoon.

Let er wel op dat de BABS bevoegd moet zijn in de gemeente waar jullie officieel trouwen (de gemeente van aangifte). Sommige BABS-ers zijn in meerdere gemeenten aangesteld. Controleer dit tijdig.

Optie 3: iemand zelf BABS laten worden

Een bijzondere en steeds populairdere keuze is het laten benoemen van iemand uit jullie eigen kring — een vriend, familielid of goede bekende — als tijdelijk BABS. Dit wordt ook wel een eenmalige BABS of BABS voor één dag genoemd.

Niet elke gemeente staat dit toe, maar veel gemeenten werken er wel aan mee. De persoon in kwestie moet worden aangesteld door de gemeente en daarvoor geldt een aanvraagprocedure. Sommige gemeenten stellen eisen aan de aanvrager, zoals een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) of een kort opleidingstraject.

Het grote voordeel: jullie beste vriend of jullie moeder staat voor jullie. Dat geeft een ongelooflijk persoonlijk en memorabel moment. Het nadeel is de extra voorbereiding en de afhankelijkheid van de bereidheid van de gemeente. Begin hier dus vroeg mee — minimaal drie tot zes maanden voor de trouwdatum.

Er zijn ook aanbieders die begeleiding bieden bij het BABS-worden-traject en de persoon coachen voor de ceremonie. Dit is zeker het overwegen waard als de kandidaat-BABS wat extra houvast kan gebruiken.

Kosten op een rij

Om een goed beeld te geven, hier een overzicht van de globale kosten per optie:

• Gemeente-ambtenaar doordeweeks: circa 50 – 200 euro (afhankelijk van gemeente)
• Gemeente-ambtenaar zaterdag: circa 200 – 500 euro
• Eigen BABS (externe professional): circa 400 – 900 euro
• Bekende als tijdelijk BABS: gemeenteleges variëren, plus eventueel coachingkosten

Houd er rekening mee dat de leges voor de aangifte van huwelijk altijd apart worden berekend, ongeacht wie de ceremonie leidt. Vraag dit na bij jullie gemeente.

Tips bij het kiezen van een BABS

• Boek een externe BABS ruim op tijd — zeker voor populaire zomerse weekenden raken agenda's snel vol.

• Vraag altijd om een kennismakingsgesprek voordat je een BABS inhuurt. De klik is net zo belangrijk als de ervaring.

• Check of de BABS bevoegd is in de gemeente van jullie huwelijksaangifte, niet alleen op de trouwlocatie.

• Bespreek van tevoren hoe de toespraak wordt opgebouwd en hoeveel ruimte er is voor persoonlijke wensen.

• Wil je een gratis huwelijk? Kijk of jullie gemeente een kosteloze optie aanbiedt — sommige gemeenten doen dit op vaste momenten in de week.

Wanneer regel je de BABS?

De aangifte van jullie voorgenomen huwelijk doe je bij de gemeente, minimaal twee weken voor de huwelijksdatum maar maximaal één jaar ervoor. Op dat moment geef je ook aan wie de ceremonie leidt. Kies je voor een externe BABS, zorg dan dat die persoon al bevoegd is en zijn of haar naam doorgeven kan worden aan de gemeente.

Wil je iemand uit je omgeving benoemen laten worden? Begin dan nog eerder — de aanvraagprocedure bij de gemeente kost tijd en niet elke gemeente handelt dit snel af. Plan dit minimaal drie maanden van tevoren in, bij voorkeur eerder.

Meer weten over jullie huwelijksplanning?

De keuze voor een trouwambtenaar is één onderdeel van de grote trouwplanning. Op WeMarry vind je meer informatie over alles wat komt kijken bij het organiseren van jullie bruiloft — van het kiezen van een trouwlocatie tot trouwringen uitzoeken en het opstellen van een bruiloftbudget.